چگونه زیست و شیمی را بخوانیم تا فراموش نکنیم؟
زیستشناسی و شیمی از مهمترین دروس رشته علوم تجربی هستند و سهم بسیار زیادی در رتبه کنکور دارند. بسیاری از دانشآموزان ساعتهای زیادی را صرف مطالعه این دروس میکنند اما هنگام آزمون یا امتحان متوجه میشوند بخش زیادی از مطالب را فراموش کردهاند.
دلیل این اتفاق ساده است؛ زیست و شیمی فقط دروس حفظی نیستند و موفقیت در آنها به ترکیبی از یادگیری مفهومی، مرور اصولی و تستزنی مداوم نیاز دارد.
در این مقاله با بهترین روش مطالعه زیست و شیمی آشنا میشوید و یاد میگیرید چگونه مطالب را برای مدت طولانی در حافظه خود نگه دارید.
تفاوت مطالعه زیست و شیمی چیست؟
یکی از اشتباهات رایج دانشآموزان این است که زیست و شیمی را دقیقاً به یک روش مطالعه میکنند.
در حالی که:
زیستشناسی
بیشتر بر پایه:
· درک مفاهیم
· ارتباط بین مطالب
· ترکیب فصلها
· تحلیل شکلها و نمودارها
استوار است.
شیمی
ترکیبی از:
· مفاهیم حفظی
· فرمولها
· محاسبات
· مسائل عددی
میباشد.
بنابراین روش مطالعه این دو درس باید متفاوت باشد.
بهترین روش مطالعه زیستشناسی
۱. کتاب درسی را منبع اصلی قرار دهید
تقریباً تمام رتبههای برتر کنکور معتقدند که کتاب درسی مهمترین منبع زیست است.
هنگام مطالعه:
· متن کتاب را خط به خط بخوانید.
· به شکلها دقت کنید.
· قیدها و کلمات مهم را مشخص کنید.
· ارتباط مطالب فصلهای مختلف را پیدا کنید.
۲. خودتان را جای طراح سوال بگذارید
بعد از هر پاراگراف از خود بپرسید:
· از این قسمت چه سوالی میتوان طرح کرد؟
· کدام عبارت قابلیت تغییر در تست را دارد؟
· این مطلب با کدام فصل دیگر ترکیب میشود؟
این روش قدرت تحلیل شما را افزایش میدهد.
۳. مرورهای منظم داشته باشید
یکی از دلایل اصلی فراموشی زیست، مرور نکردن مطالب است.
پیشنهاد:
· مرور اول: 24 ساعت بعد
· مرور دوم: یک هفته بعد
· مرور سوم: یک ماه بعد
۴. تست آموزشی و تحلیلی بزنید
هدف تست فقط سنجش نیست.
هر تست میتواند یک درس جدید به شما آموزش دهد.
بنابراین:
· پاسخنامه را کامل بخوانید.
· تستهای غلط را علامتگذاری کنید.
· نکات جدید را یادداشت کنید.
بهترین روش مطالعه شیمی
۱. حفظیات و مسائل را جداگانه بخوانید
شیمی دو بخش کاملاً متفاوت دارد:
· حفظیات
· مسائل
بسیاری از دانشآموزان فقط روی مسائل تمرکز میکنند و حفظیات را نادیده میگیرند.
در حالی که بخش قابل توجهی از سوالات کنکور از حفظیات مطرح میشود.
۲. فرمولها را حفظ نکنید؛ درک کنید
سعی کنید بدانید هر فرمول:
· از کجا آمده است؟
· چه کاربردی دارد؟
· در چه سوالاتی استفاده میشود؟
درک فرمولها باعث میشود در جلسه آزمون کمتر دچار فراموشی شوید.
۳. برای مسائل شیمی تمرین زیاد انجام دهید
در درس شیمی هیچ جایگزینی برای حل مسئله وجود ندارد.
هرچه تعداد سوالات بیشتری حل کنید:
· سرعت شما بالاتر میرود.
· دقتتان بیشتر میشود.
· تیپ سوالات را بهتر میشناسید.
استفاده از فلش کارت
فلش کارت یکی از بهترین ابزارهای یادگیری دروس حفظی است.
میتوانید روی یک طرف کارت بنویسید:
«وظیفه شبکه آندوپلاسمی چیست؟»
و پشت کارت پاسخ را بنویسید.
این روش برای:
· لغات
· تعریفها
· فرمولها
· واکنشهای شیمیایی
بسیار مفید است.
اشتباهات رایج دانشآموزان در زیست و شیمی
حفظ کردن بدون فهمیدن
مطالبی که فقط حفظ شوند خیلی زود فراموش میشوند.
تست نزدن
مطالعه بدون تست باعث ایجاد توهم یادگیری میشود.
مرور نکردن
بخش زیادی از مطالب طی چند هفته فراموش میشوند.
استفاده بیش از حد از منابع
بعضی دانشآموزان چندین کتاب مختلف میخرند اما هیچکدام را کامل مطالعه نمیکنند.
نقش برنامهریزی در موفقیت زیست و شیمی
مطالعه نامنظم بزرگترین دشمن یادگیری است.
بهتر است:
· هر روز زیست مطالعه شود.
· شیمی حداقل سه تا چهار جلسه در هفته مرور شود.
· تستزنی در برنامه ثابت باشد.
سوالات متداول
زیست را چند بار باید بخوانیم؟
هیچ عدد مشخصی وجود ندارد اما معمولاً رتبههای برتر هر فصل را چندین بار مرور میکنند.
آیا فقط کتاب درسی برای زیست کافی است؟
برای یادگیری اولیه بله، اما برای تسلط کامل به تست و منبع کمکآموزشی مناسب نیز نیاز دارید.
برای شیمی حفظیات مهمتر است یا مسائل؟
هر دو مهم هستند و حذف هرکدام باعث از دست رفتن درصد قابل توجهی از سوالات میشود.
بهترین زمان مرور زیست چیست؟
24 ساعت، یک هفته و یک ماه بعد از مطالعه اولیه.
جمعبندی
موفقیت در زیستشناسی و شیمی تنها با افزایش ساعت مطالعه به دست نمیآید. آنچه رتبههای برتر را از سایر دانشآموزان متمایز میکند، استفاده از روش مطالعه صحیح، مرور منظم، تستزنی هدفمند و تحلیل اشتباهات است.
اگر بتوانید مطالعه مفهومی را با مرور و تستزنی ترکیب کنید، نه تنها مطالب را بهتر یاد میگیرید، بلکه در جلسه کنکور نیز عملکرد بسیار بهتری خواهید داشت.
